Chaja Ruchel Goldstein
Biografia
Chaja Ruchel Goldstein, znana również jako Hanna Goldstein, urodziła się 2 lipca 1908 roku w Rypinie w żydowskiej rodzinie jako córka Jacoba Schyji Goldsteina i Laji Bromberger. W wieku dziesięciu lat wraz z rodziną wyjechała do Berlina, gdzie rozpoczęła naukę tańca u norweskiej nauczycielki Lilian Espanaki. Zadebiutowała w 1931 roku na żydowskiej scenie na Kurfürstendamm, wykonując żydowskie piosenki i tańce.
Pomimo początkowego sprzeciwu rodziców, Chaja szybko zyskała uznanie jako artystka łącząca tradycję żydowską z nowoczesnością. Była częścią berlińskiej awangardy i utrzymywała związki z wieloma artystami, m.in. z węgierskim malarzem Györgym Kepesem i holenderskim artystą Wijnandem Grijzenem. Po dojściu nazistów do władzy w 1933 roku wyemigrowała do Amsterdamu, gdzie kontynuowała karierę, ucząc tańca i występując w teatrach.
W 1937 roku wyszła za mąż za niemieckiego kamerzystę Theodora Güstena. Po zajęciu Holandii przez Niemców trafiła do obozu przejściowego Westerbork, gdzie występowała w kabarecie. Dzięki pozycji męża w wytwórni UFA została zwolniona z obozu latem 1943 roku.
Po wojnie powróciła do popularności, występując m.in. w eksperymentalnym filmie. W 1948 roku wyemigrowała z mężem do Nowego Jorku, ale nie czuła się tam dobrze, dlatego w 1951 zakończyła karierę. W 1973 wróciła do Amsterdamu, a po śmierci męża w 1981 przeprowadziła się do Netanji w Izraelu. Zmarła w 1999 roku.