Teofil Budzanowski

Nauczyciel, działacz niepodległościowy, poseł na Sejm, poeta
10.12.1894 05.03.1959 Rypin

Biografia

Teofil Budzanowski urodził się 10 grudnia 1894 roku w Rypinie, w rodzinie Antoniego i Pauliny z domu Cichowicz. Uczęszczał do szkoły w Rypinie, gdzie w 1905 roku uczestniczył w strajku szkolnym. W 1913 roku ukończył seminarium nauczycielskie w Wymyślinie i rozpoczął pracę jako nauczyciel w szkołach ludowych w powiatach rypińskim i lipnowskim.

W czasie I wojny światowej współpracował z Polską Organizacją Wojskową i walczył w 6 pułku piechoty Legionów. W latach 1919-1921 był redaktorem „Ziemi Dobrzyńskiej”. W 1920 roku ochotniczo uczestniczył w wojnie z bolszewikami jako instruktor werbunkowy. Po wojnie pracował jako nauczyciel w gimnazjum w Rypinie, a w 1928 roku ukończył studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego.

W latach 1928-1938 nauczał w szkołach średnich w Grodnie i Warszawie. Był inspektorem szkolnym w Łomży oraz radnym Grodna. Działał w PSL „Wyzwolenie”, a następnie w PPS. W 1938 roku został posłem na Sejm V kadencji z ziemi grodzieńskiej, współtworząc m.in. ustawę o bibliotekach publicznych.

Podczas II wojny światowej działał w konspiracji, organizując kompanię w V Zgrupowaniu AK. W powstaniu warszawskim dowodził pododcinkiem „Tum” i był zastępcą dowódcy Zgrupowania „Kryska”. Został ciężko ranny 14 września 1944 roku. Po wojnie pracował w szkolnictwie, był dyrektorem I Liceum Ogólnokształcącego w Piotrkowie Trybunalskim, a w latach 1950-1957 był represjonowany przez władze komunistyczne. Zrehabilitowany, powrócił na stanowisko dyrektora i pełnił je do śmierci w 1959 roku.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Poseł na Sejm II Rzeczypospolitej V kadencji
Kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari V klasy
Organizator i dowódca w powstaniu warszawskim (Zgrupowanie 'Kryska')
Współautor ustawy o bibliotekach publicznych z 1939 roku
Odznaczony Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) i Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy

Ciekawostki

Uczestniczył w strajku szkolnym w 1905 roku w Rypinie
Podczas powstania warszawskiego walczyły z nim jego dzieci: córka Maria (ps. 'Gnom') i synowie Tadeusz (ps. 'Tumek') oraz Andrzej (ps. 'Szymon')
Był poetą i opublikował dwa tomiki wierszy

Udostępnij